Logopedia

Plan pracy logopedy na rok szkolny 2011/2012

W bieżącym roku szkolnym terapią logopedyczną w Szkole Podstawowej nr 1 w Luboniu objętych jest 23 uczniów. Logopeda pracuje z dziećmi od poniedziałku do piątku.

Poniedziałek:  8.00–10.35, 11.45–12.30
Wtorek:  8.00–10.35, 13.35–14.20
Środa:  8.00–8.45, 12.40–13.25
Czwartek:  8.00–9.40
Piątek: 8.00–10.35

LOGOPEDA– Agata Szulc

Cele i główne zadania terapii:
•    Komunikowanie się z otoczeniem w sposób werbalny lub pozawerbalny.
•    Kształtowanie prawidłowej mowy poprzez korygowanie zaburzeń w zakresie strony fonetycznej, leksykalnej, gramatycznej.
•    Stymulowanie opóźnionego rozwoju mowy.
•    Doskonalenie wymowy już ukształtowanej.
•    Wdrażanie do praktycznego wykorzystania nawyków poprawnej wymowy przyswojonej w toku ćwiczeń.
•    Usprawnianie techniki czytania i pisania.
•    Wdrażanie dzieci do obcowania z literaturą i sztuką oraz twórczej aktywności słownej.

Zadania logopedy
na podstawie Rozporządzenia ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 styczna 2003 r. w spawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 11, poz. 114).
1. Diagnoza
a) przeprowadzenie badań wstępnych w celu ustalenia stanu mowy, w tym mowy głośnej i pisma uczniów:
- badania przesiewowe w klasach 0 –I;
- badania kontrolne w klasach starszych;
b) diagnozowanie logopedyczne:
- badania indywidualne;
- wywiady z rodzicami;
- konsultacje u specjalistów;
c) organizowanie pomocy logopedycznej.

2. Terapia
a) prowadzenie logoterapii indywidualnej i grupowej:
- usuwanie zakłóceń i zaburzeń komunikacji językowych;
- pomoc w przezwyciężaniu trudności związanych z mówieniem, rozumieniem, czytaniem i pisaniem;
- stymulowanie procesu nabywania kompetencji i sprawności warunkujących prawidłowy przebieg komunikacji językowych;
- prowadzenie ćwiczeń kształtujących prawidłową mowę;
b) organizowanie pomocy logopedycznej dla dzieci z trudnościami w czytaniu i pisaniu przy współpracy z pedagogiem i nauczycielami prowadzącymi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne.

3. Profilaktyka
a) podejmowanie działań profilaktycznych, zapobiegających powstawaniu zaburzeń komunikacji językowej oraz czuwanie nad prawidłowym rozwojem mowy:
- pogadanki dla rodziców;
- zajęcia w grupach „0” dla rodziców i dzieci;
- konsultacje logopedyczne;
b) wspieranie działań wychowawczych i profilaktycznych nauczycieli, wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki;
- zapobieganie powstawaniu zaburzeń komunikacji językowej we współpracy z najbliższym środowiskiem ucznia;
- przygotowanie uczniów do konkursów recytatorskich, współpraca z animatorami szkolnych kółek teatralnych;
- szkolenia rady pedagogicznej (higiena i emisja głosu, poszerzanie wiedzy z zakresu wad wymowy);
c) organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy psychologiczno–pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli.

Jak rozwija się mowa?
Począwszy od życia płodowego dziecko rejestruje dźwięki z otoczenia, najlepiej zaś rozpoznaje głos matki. Już w pierwszym miesiącu życia noworodek krzykiem, płaczem sygnalizuje swoje potrzeby. Drugi i trzeci miesiąc to okres głużenia. Dziecko wydaje dźwięki typu: ga, aga, gha głównie w chwilach dobrego samopoczucia. Kontynuuje trening narządów artykulacyjnych. Szósty miesiąc życia to okres gaworzenia, czyli powtarzania ciągów sylabowych typu: ba-ba, ma-ma, ta-ta. Niemowlę coraz lepiej rozumie mowę, reaguje na swoje imię oraz ton głosu. Pod koniec pierwszego roku życia wymawia kilka prostych słów, wykonuje polecenia związane z konkretną sytuacją. Drugi rok życia to okres burzliwego rozwoju mowy. Charakterystyczna jest „lawina” nowych słów, a pod koniec tego okresu dziecko buduje krótkie, proste zdania. W okresie przedszkolnym maluch rozwija możliwości językowe poprzez: wzbogacenie zasobu słów, poznawanie i stosowanie form gramatycznych oraz prowadzenie dialogów.
Dziecko:
•    trzyletnie wykorzystuje w swojej mowie głoski: p, b, m, w, f, t, d, ch, ń, k, g, l oraz ś, ź, ć, dź,
•    czteroletnie – oprócz wyżej wymienionych, wymawia głoski syczące: s, z, c, dz,
•    pięcioletnie – dodatkowo jeszcze głoski: sz, ż (rz), cz, dż oraz głoskę r,
•    sześciolatek buduje swobodne wypowiedzi, prawidłowe pod względem gramatycznym, używając właściwie wymawiane głoski.

Należy zwrócić uwagę na to, że każde dziecko rozwija się indywidualnie. Niektóre dzieci wcześniej zaczynają posługiwać się prawidłową mową we wszystkich jej aspektach, inne trochę później. Pamiętajcie jednak Rodzice, że jeżeli macie wątpliwości, to należy udać się do specjalisty.
Jakie są wady wymowy?
Seplenienie (tzw. sygmatyzm) międzyzębowe to wada wymowy polegająca na wsuwaniu języka między zęby przy wymowie głosek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż (rz), cz, dż.
Seplenienie boczne można zauważyć, gdy podczas mówienia głosek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż (rz), cz, dż strumień powietrza uchodzi bokiem, a język ułożony jest niesymetrycznie.
Parasygmatyzm występuje, gdy głoski: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż (rz), cz, dż są przez siebie zastępowane.
O reraniu mówimy, gdy dziecko nie wymawia głoski r i jest ona zastępowana przez l lub j. Niekiedy r wymawiane jest nieprawidłowo: wargowo, tylnojęzykowo, gardłowo (tzw. francuskie r).
Kappacyzm to wada wymowy przejawiająca się w zamienianiu głosek k na t oraz g na d. Zdarza się, że podczas mówienia głoski dźwięczne zastępowane są przez ich bezdźwięczne odpowiedniki. Mówimy wtedy o mowie bezdźwięcznej.
Nosowanie to wymawianie głosek ustnych „przez nos” oraz trudności w wymowie głosek nosowych.

Jak można wspierać rozwój mowy dziecka?
Pierwszym ważnym ćwiczeniem, które w naturalny sposób usprawnia język, wargi, podniebienie i żuchwę jest karmienie piersią. Picie z kubka, jedzenie łyżeczką oraz samodzielne żucie i gryzienie pokarmów dalej doskonalą te funkcje. Oprócz tego przyczyniają się do wykształcenia prawidłowego zgryzu i nawyku połykania.
Częste oczyszczanie nosa z wydzieliny ułatwi dziecku, tak ważne przy mówieniu, oddychanie przez nos, a nie przez usta. Jeśli infekcje z katarem pojawiają się często, warto znaleźć ich przyczynę konsultując się z lekarzem laryngologiem lub alergologiem.
Wrażliwość słuchową należy rozwijać poprzez śpiewanie piosenek, słuchanie spokojnej muzyki, zabawy z dźwiękami.
Wzbogacania słownictwa oraz doskonalenia umiejętności budowania zdań dziecko uczy się podczas rozmowy, słuchania bajek, wierszyków, wyliczanek. Rozmowa jest najważniejsza, bowiem buduje więź emocjonalną między rodzicami a dzieckiem.

Szanowni Rodzice!
Jeżeli wymowa Waszego dziecka budzi wątpliwości, nie lekceważcie tego problemu. Zwróćcie się niezwłoczne do logopedy, który profesjonalnie dokona jej oceny. Jeśli będzie to celowe, wskaże on konieczność terapii logopedycznej.

 Agata Szulc